Ameliyat tekniğinde öncüyüz

Böbrek vericilerine kameralı teknik ile ameliyat yaparak hızla iyileşmelerini sağlarken...

Yazının Devamı

Nakil sonrası takipte iddalıyız

Böbrek nakli yapmaktan belki de daha önemlisi etkin bir takip programı ile nakil sonrası böbreğin çok daha uzun yıllar çalışmasını sağlamaktır.

Yazının Devamı

Nakil olmak için paraya ihtiyaç yok

Merkezimizde böbrek nakli olac ak hastalardan hazırlık, ameliyat...

Yazının Devamı

facebook_icon

Sık Sorulan Sorular

Böbrek Nakliyle İlgili Genel Sorular

  1. NİÇİN BÖBREK NAKLİ OLMALI

    1. SAĞLIKLI VE UZUN BİR YAŞAM İÇİN BÖBREK NAKLİ OLMAK

  2. KİMLER BÖBREK NAKLİ OLABİLİR?

    1. BÖBREK NAKLİNDE YAŞ SINIRI VARMIDIR?

    2. DİYABET HASTALARINDA NAKİL

    3. HEPATİT B VE C HASTALARINDA NAKİL

  3. BÖBREK NAKLİ SON DERECEDE BAŞARILI BİR TEDAVİDİR

    1. %95 BAŞARILI BİR TEDAVİDİR

    2. CANLIDAN VE KADAVRADAN BÖBREK NAKLİ ARASINDA BAŞARI ORANLARINDAKİ FARKLILIKLAR NELERDİR?

  4. CANLIDAN VE KADAVRADAN BÖBREK NAKLİ NASIL YAPILIR?

  5. YAKINIMDAN BÖBREK ALANA KADAR KADAVRA LİSTESİNDE BEKLESEM

  6. DİYALİZE HİÇ BAŞLAMADAN BÖBREK NAKLİ OLMAK

  7. YASAL OLMAYAN YOLLARDAN BÖBREK NAKLİ

CANLIDAN BÖBREK NAKLİ

  1. BİR HAFTA İÇERSİNDE NAKİL ÖNCESİ HAZIRLIK TAMAMLANABİLİR

  2. OPERASYON GÜNÜ NELER OLUR?

  3. OPERASYON SONRASI ALICI VE VERİCİYE NE OLUR

  4. CANLIDAN BÖBREK NAKLİNDE KAN GRUBU VE DOKU UYUMU

  5. ÇAPRAZ NAKİL NEDİR?

  6. BAŞKA ŞEHİRLERDEN İSTANBUL’A GELİP CANLI VERİCİDEN NAKİL OLMAK

  7. UZAK AKRABALIK VE AKRABALIK DIŞI NAKİLLER

YAKININA BÖBREK VERMEK İSTEYEN KİŞİLERİN BİLMESİ GEREKENLER

  1. BİR YAKININA BÖBREK BAĞIŞLAMAK KARARINI ALMAK

  2. KİMLER BÖBREK VEREBİLİR

  3. TEK BÖBREKLE HAYATIMI İDAME ETTİREBİLİRMİYİM

    1. VEREN KİŞİNİN İLERDE DİYALİZE GİRME RİSKİ ARTAR MI?

    2. BÖBREK VERİCİSİNİN DİĞER RİSKLERİ NELERDİR

  4. BÖBREK BAĞIŞLAYANDA LAPAROSKOPİK AMELİYAT NE AVANTAJ SAĞLAMAKTADIR?

KADAVRADAN BÖBREK NAKLİ

  1. KADAVRA NAKİL ÖLEN KİŞDEN OLUR MU? BEYİN ÖLÜMÜ VE BİTKİSEL HAYAT ARASINDAKİ FARK NEDİR?

  2. KADAVRA NAKİL NASIL GERÇEKLEŞİR? BİR KADAVRA ÇIKTIĞINDA KAÇ KİŞİYE HABER VERİLİR? KİME TAKILACAĞI NASIL BELİRLENİR

  3. ULUSAL BÖBREK NAKLİ LİSTESİ NASIL ÇALIŞMAKTADIR?

  4. KADAVRA LİSTESİNE GİRMEK İÇİN HAZIRLIK AŞAMASI

  5. BAŞKA ŞEHİRDEKİ BİR MERKEZDE KADAVRA LİSTESİNE GİRMEK

  6. İLERİ YAŞTAYIM, GENÇ HASTALAR VARKEN BENİM ŞANSIM NEDİR?

NAKİL SONRASI YAŞAM

  1. NAKİL SONRASI ALICININ TAKİBİ NASIL YAPILIR?

  2. NAKİL SONRASI KULLANILACAK İLAÇLAR

  3. BÖBREK NAKLİ SONRASI HAYATIMDA DEĞİŞİKLİKLER NELER OLACAK?

PANKREAS NAKLİ

  1. PANKREAS NAKLİ KİME UYGULANIR

  2. AYNI ANDA BÖBREK VE PANKREAS NAKLİ OLMAK

  3. ÖNCE CANLIDAN BÖBREK NAKLİ SONRA KADAVRADAN PANKREAS NAKLİ OLMAK







1.YAŞ SINIRI VARMIDIR?
Hayır yaş sınırı yoktur. Sağlık problemi olmadığı takdirde 70 yaş ve üzerindeki böbrek hastaları da nakil olabilir.

2.CANLIDAN VE KADAVRADAN BÖBREK NAKLİ NASIL YAPILIR?
Canlıdan böbrek nakli size böbrek verecek bir yakınınız var ise birkaç haftalık bir hazırlık sonunda yakınınızdan alınan böbreğin size takılmasıyla yapılır. Kadavra böbrek nakli ise yoğun bakımda bulunan ve beyin ölümü gelişen kimselerden alınan organların nakli ile yapılır. 

3.BÖBREK NAKLİ NE KADAR BAŞARILIDIR?
Canlıdan böbrek nakli sonrası birinci yıla gelindiğinde hastaların %95’i sağlıklı ve diyalizden uzak yaşamını sürdürür. Kadavra böbrek nakli sonrası bu oranlar %80-85 düzeylerindedir. Canlı böbrek nakli sonrası hastaların yarısı 25 yıla sağlıklı girerken kadavra böbrek nakilli hastaların yarısı 10 yıla diyalizden uzak ve sağlıklı girer.
 
4.ALICININ RİSKLERİ FAZLAMIDIR?
Başarı oranları son yıllarda belirgin olarak artmuış olan böbrek nakli sebebiyle eskiden görülen enfeksiyon ve rejeksiyon gibi problemler çok nadir görülmektedir.

5.HİPERTANSİYON VE DİYABET HASTASIYIM NAKİL OLABİLİRMİYİM?
Evet, özellikle şeker hastalarının nakil olmaması düşüncesi yanlıştır.

6.KANSER, KALP,NÖROLOJİ VS. HASTASIYIM NAKİL OLABİLİRMİYİM?
Bu hastalıkları olan böbrek hastaları organ nakli merkezi ve ilgili uzman doktorlar arasında görüşüldükten sonra uygun bulunurlarsa nakil olabilirler.  

7.İLERİ YAŞTAYIM LİSTEDEKİ ŞANSIM NEDİR.?
Kadavradan gelecek organın yaşlı olması durumunda genç bir hastaya nakledilmesi uygun olmayacaktır.Bu sebeple her yaş grubu için kadavra listesinde uygun organ bulunabilir.

8.NAKİL SONRASI ÇOCUK SAHİBİ OLABİLİRMİYİM? NE KADAR SÜRE SONRA?
Nakil sonrası çocuk sahibi olmak mümkündür ancak bu doktor gözleminde dikkatli ve artan riskleri bilerek yapılmalıdır. Organ naklinden sonra, bir yıl boyunca hamile kalınmaması tavsiye edilir.

9.HCV(+) veya HBV(+) HASTASIYIM, NAKİL OLABİLİRMİYİM?
  HCV(+) ve HBV(+) hastalarda böbrek nakli engel değildir.Yapılan incelemeler sonrasında belirgin karaciğer yetmezliği yok ise nakil yapılabilir.Biyopside kronik hepatit tespit edildiğinde ise önce tedavi arkadan nakil planlanır.

10.ŞEHİR DIŞINDA YAŞIYORUM VERİCİMLE GELSEM HAZIRLIKLARIM NE KADAR SÜRER?
Böbrek nakline hazırlık için verici ve alıcının detaylı değerlendirilmesi için 2-3 gün gerekmektedir. Hazırlık normal şartlarda bir haftadan fazla sürmemektedir.

Sayfa Başı

CANLI BÖBREK NAKLİ İLE İLGİLİ SORULAR

1.KİMLER VERİCİ OLABİLİR?
18 yaşını dolduran herkes verici olabilir. Verici olan kişinin eşi de bu konuda gönüllü olmalıdır. 
 Böbrek bağışlamak isteyen kişi dikkatli bir şekilde fizik muayene ve tetkikler ile değerlendirilir. Ancak sağlıklı olduğu belirlenen kimselerin böbrek bağışlaması uygundur.

2.YAŞLILIK SINIRI VARMIDIR?
Üst sınır 65 kabul edilse de kişinin sağlık durumu ve böbrek fonksiyonları değerlendirilerek bu sınır daha da yükselebilir. Örneğin, merkezimizde 71 yaşında sağlıklı olan bir baba oğluna böbrek vermiştir.

3.BÖBREĞİNİ VEREN KİŞİNİN İLERDE DİYALİZE GİRME RİSKİ ARTAR MI?
Düşünülenin aksine böbrek bağışlayan kişilerde böbrek yetmezliği gelişmesi riski artmaz.  Bu durum 50 yıldır böbreğini bağışlamış olan yüz binlerce vericinin takibi sonucunda kesin olarak ortaya konmuştur. Canlı organ naklinde en önemli ana prensip; hiçbir sağlık problemi olmayan ve gönüllü olarak bir yakınına hayat kazandırmak için önemli bir fedakarlık yapan böbrek vericisinin zarar görmemesi üzerine kurulmuştur.

4.KENDİMİ SAĞLIKLI HİSSEDİYORUM? BÖBREĞİMİ VEREBİLİRMİYİM?
Böbrek vericileri çok detaylı muayene ve tetkiklerle değerlendirilir. Bu değerlendirmeden her üç kişiden birinde böbrek bağışlaması onaylanmaz. 

5.KİMLER BÖBREK VEREMEZ?
Hipertansiyonu ve diyabet hastalığı olan kimseler böbrek bağışlayamazlar.  Bunun dışında verici olacak kişi detaylı değerlendirildikten sonra böbrek bağışlaması onaylanır.

6.VERİCİNİN RİSKLERİ NELERDİR?
Düşünülenin aksine böbrek bağışlayan kişilerde böbrek yetmezliği gelişmesi riski artmaz.  Canlı organ naklinde en önemli ana prensip; hiçbir sağlık problemi olmayan ve gönüllü olarak bir yakınına hayat kazandırmak için önemli bir fedakarlık yapan böbrek vericisinin zarar görmemesi üzerine kurulmuştur. 

7.HASTAMA BÖBREĞİMİ VERDİKTEN NE KADAR SÜRE SONRA ESKİ HAYATIMA DÖNERİM?
 Hastanemizde LAPOROSKOPİK ameliyat yöntemiyle böbrek çıkartılması yapıldığı için vericiler genellikle 2-3 gün içersinde eve dönebilir ve birkaç hafta içersinde normal aktivitelerini kazanırlar.

8.TEK BÖBREKLE HAYATIMI İDAME ETTİREBİLİRMİYİM?
Organ nakli merkezinde uygun olarak değerlendirilen kişiler böbrek bağışladıktan sonra hayatlarında bir değişiklik olmadan yaşamlarını sürdürebilirler.

Sayfa Başı

KADAVRA BÖBREK NAKLİ İLE İLGİLİ SORULAR

1.TÜM NAKİL MERKEZLERİNE KAYIT OLABİLİYORMUYUZ?
Hayır.Ulusal listeye tek bir merkezden girilebilir,ancak istediğiniz zaman girdiğiniz merkezi değiştirebilirsiniz.

2.ÖLEN KİŞİLERDEN ORGAN NAKLİ YAPILABİLİRMİ?
Hayır.Yoğun bakımda beyin ölümü gelişmiş olan ancak kalbi halen atmakta olan yaşamla bağdaşmayan durumda nakil için organlar kullanılabilir.

3.BEYİN ÖLÜMÜYLE BİTKİSEL HAYAT ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Beyin ölümü gerçekleşen bir kişide boyundan daha yukarıya kan akımı tamamen durmuş olur. Ancak yoğun bakımdaki müdahalelerle vücudun kan dolaşımının sağlandığı yaşamla bağdaşmayan bir durum söz konusudur.bitkisel hayatta ise beyin kan dolaşımı varken beyin fonksiyonlarını gösteremez.bu iki durum nöroloji doktoru tarafından kesin bir sakilde ayırt edilebilir.

4.ORGAN ÇIKTIĞINDA İLK NEREYE HABER VERİLİYOR?
İlk olarak sağlık bakanlığının her hastaneye atamış olduğu koordinatörler vasıtasıyla ulusal koordinasyon merkezine haber veriliyor.Daha sonra o bölgede ilgili nakil merkezi koordinatörüne bilgi veriliyor.

5.HAVUZ SİSTEMİ NEDİR?
Bir organ nakli merkezi organların kazanılmasından sorumlu olduğu kadavradan gelen böbreklerin bir tanesini kendi merkezinde listede bulunan hastaları için kullanırken diğer böbrek havuz sistemine yanı Ulusal bekleme listesine sunulur.Ulusal listeye sunulan böbrek bilgisayar programına göre listede ilk sırada çıkan hastaya nakledilmek üzere hastanın kayıtlı olduğu organ nakli merkezine gönderilir.
www.saglik.gov.tr

6.SAĞLIK BAKANLIĞI DENETİMİNDE Mİ ORGAN DAĞILIMI OLUYOR?
*Evet sistem en tepede Sağlık Bakanlığına bağlanmıştır. Sağlık Bakanlığı bünyesinde Ulusal Koordinasyon Merkezi Kurulmuştur. Bu merkezin altında 7 coğrafi bölgeye ayrılmış olan Bölge Koordinasyon Merkezleri bulunur. Herhangi bir yerde bulunan organ önce bölge merkezine oradan da ulusal merkeze bildirilir. Ülke genelinde acil hastaların listelendiği yer ulusal merkezdir. Bu acil hastalara uyuyorsa ilgili merkezlere, uymuyorsa da öncelikle bulunduğu bölge içinde olmak üzere diğer merkezlere gönderilir. Acil hasta kriterlerini ve dağıtım prensiplerini oluşturmak üzere de bilim kurulları teşkil edilmiştir. Bu bilim kurulları bakanlık içinden değil, üniversite öğretim üyelerinden teşkil edilmiştir. Bu uygulama sayesinde organizasyon ne sadece devlete bağımlı ne de sadece üniversiteler ve transplantasyon merkezlerine bağlı kaldığından olabilecek herhangi bir usulsüz uygulamanın da önüne geçilmiş olur.

7.KADAVRA ÇIKTIĞINDA KAÇ KİŞİ ÇAĞIRILIYOR?
Bir kadavra böbrek çıktığında 3-4 kişinin çağırılması gerekir. Çünkü alıcıların önce yapılan cross tetkiki olumsuz çıkabilir veya alıcı o gün için enfeksiyon gibi nedenlerle nakile uygun olmayabilir.  

8.KADAVRA BÖBREĞİN KİME TAKILACAĞI NASIL BELİRLENİYOR?
Alıcının kan grubu,doku uyumu,yaşı,diyalizde geçirdiği süre,listeye girdiği sürenin uzunluğu başta olmak üzere bilgisayar programından çıkan sıralamaya göre kime takılacağı planlanır.
9.KADAVRA LİSTESİNE GİRDİĞİMDE NE KADAR BEKLERİM?
Aylar içersinde size uygun böbrek çıkabileceği gibi yıllarca beklemenizde gerekebilir.

10.İLERİ YAŞTAYIM LİSTEDEKİ GENÇ HASTALAR VARKEN BENİM ŞANSIM NEDİR
*Böbreğin yaşlı birinden gelmesi durumunda uygun yaştaki kişilere nakil yapılması planlandığından her yaşta kadavradan nakil olmak mümkündür.

11.ŞEHİR DIŞINDA YAŞIYORUM KADAVRA LİSTESİNE KAYIT OLABİLİRMİYİM?
*Evet olabilirsiniz.ancak sizi merkezimize çağırdığımızda 2-3 saat içinde gelebilecek uzaklıkta olmanız önemlidir.

12.CANLI VERİCİ ADAYLARIM VAR AMA KADAVRA LİSTESİNE GİRMEK İSTİYORUM?
Eğer vericiniz var ise listede uzun yıllar beklememek ve daha başarılı, uzun yıllar çalışan bir böbrek nakli olabilmek için canlıdan böbrek nakli daha uygun bir seçenektir. Kadavra listesinde bekleyen çok hasta olduğu göz önünde tutulursa canlıdan böbrek nakli olma şansı olmayan hastalara kadavra nakli önerilmelidir..

13.KADAVRA İÇİN ÇAĞIRILDIĞIMDA NELER YAPILACAK?
İlk olarak cross tetkiki için kan vermeniz gerekiyor. Yaklaşık 4-5 saat süren bu tetkikin uygun çıkması durumunda böbrek nakli olabilirsiniz.

Sayfa Başı

GENEL

1.NAKİL SONRASI KULLANICAĞIM İLAÇLAR NELERDİR? YAN ETKİLERİ VARMIDIR?
Sürekli immünsupresyon tedavisi genellikle üçlü ilaç tedavisi ile yapılır. Bu ilaçların gerektiğinde kan düzeyleri ölçülerek gerektiğinde ise yan etkileri değerlendirilerek uygun dozları tespit edilir.

2.İLAÇLARIMI NE KADAR SÜRE İLE KULLANICAĞIM?
Bağışıklığı baskılayıcı (immünsupresyon) ilaçlar transplantasyon ameliyatından sonra ömür boyu kullanılacaktır.

3.DİYALİZE BAŞLAMADAN ÖNCE Mİ,BAŞLADIKTAN SONRA MI NAKİL OLMAK DAHA UYGUNDUR?
*Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda en ideal tedavi şekli, diyalize hiç başlamadan canlı vericiden böbrek nakli yapılmasıdır.

4.DOKU UYUMSUZ NAKİL OLURMU? DOKU UYUMU ŞARTMI?
Canlıdan yapılan nakillerde başarı oranları değişmediğinden doku uyumu aranmadan nakil yapılır. Kadavradan yapılan nakillerde doku uyumuna daha çok önem verilir.

5.KAN UYUMSUZ NAKİL OLURMU? KAN UYUMU ŞARTMI?
Evet. Ancak bu tür nakillerde rejeksiyon riski artar ve normalde olan %95 başarı oranlarından daha düşük başarı sağlanır.

6.ZİHİNSEL ÖZÜRLÜ YAKINIM VAR VERİCİ OLABİLİRMİ?
Akli ve ruhi durumu itibarıyle kendiliğinden karar verebilecek durumda olmayan kişilerden organ alınamaz.

7.VERİCİM YAKINIM DEĞİL ORGAN BAĞIŞLAYABİLİRMİ?
Yakınlarına böbrek bağışlayacak kişilerin yasal olarak dört derece akrabalık içersinde bulunması gerekmektedir. Örneğin hastanın eşinin kardeşinin eşi, hatta bu eşin kardeşi bile dört derece akrabalık içine girmektedir. Dört derece akrabalık geniş bir aile ağacını içine almaktadır. Ancak dört derecenin dışında olan ve maddi çıkar ilişkisine dayanmayan bağışlarda etik kurul değerlendirilmesi gerekmektedir. 

8.NAKİL OLMUŞ BİRİ TEKRAR NAKİL OLABİLİRMİ?
Evet,iki veya daha fazla sayıda böbrek nakli yapılması mümkündür.

9.NAKİL AMELİYATI RİSKLİMİDİR?
Hayır. Merkezimizde canlıdan böbrek nakli olan hiçbir hastada uzun süreli yatış gerektiren bir problem olmamıştır. Kadavra böbrek naklinde böbrek hemen çalışmaya başlamayabilir ve ameliyat sonrası risklerde artış olabilir.    

10.NAKİL SONRASI TAKİP NASIL OLACAK?
ilk üç ay daha sık olmak üzere kan tetkikleri ile böbrek fonksiyonları kontrol edilmelidir. Bu sayede gelişebilecek problemler özellikle red durumu önceden anlaşılabilir ve gerekli önlemler alınarak sağlıklılık sürdürülebilir. Altıncı aydan sonra kan tetkiki ayda iki kereye düşürülebilir. Sürekli transplant koordinatörü ile iletişim halinde olarak tetkik sonuçlarınızı ve problemlerinizi bildirmeniz sayesinde dokto

Beklenen Yaşam Süreleri

Böbrek nakli uygulanan hastaların yaşam süresi beklentileri diğer tedavileri uygulayan hastalara göre 2-3 kat daha uzundur. Bunun sebebi diyaliz tedavisiyle böbrek fonksiyonlarının Ancak % %5'inin gerçekleştirilebilinmesidir. Diyaliz tedavilerinin önemli komplikasyonları mevcuttur. Diyalizin en önemli yan etkisi kalp ve damar sisteminde oluşturduğu damar sertliği ve kireçlenmedeki artıştır. Konu ile ilgili yayınlanmış makalelerde ki veriler incelendiğinde 0-19 yaş grubunda ki böbrek yetmezliği hastalarından diyaliz hastalarının ortalama 26 yıl olan yaşam beklentileri nakil olan hastalarda 39 yıldır. 20-39 yaş grubunda diyaliz tedavisi gören bir hastanın yaşam beklentisi 14 yıl iken, böbrek nakli uygulanan hastalarda yaşam beklentisi 31 yıldır. 40-59 yaş arası hastalarda ise bu oranlar diyalizde 11 yıl iken nakil sonrasında 22 yıldır. Sosyal,kültürel ,ekonomik avantajlar ve yaşam kalitesinde ki artışta göz önüne alındığında böbrek naklinin önemi daha bir ön plana çıkmaktadır.

Önemli Notlar

Böbrek nakli birçok sorunu beraberinde barındıran diyaliz tedavisine göre hastaların ve yakınlarının hayatına ve de devletimize mali, sosyal, psikolojik yönlerden birçok artı değer katmaktadır.

Daha Yüksek Yaşam Kalitesi: Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastanın yaşamını oldukça kısıtlayan ve zaman isteyen uygulamalardır. Böbrek nakli ise hastanın normal yaşam standartlarına yaklaşan yaşam tarzıyla seçkin bir tedavi yöntemidir.Diyaliz hastaları ileri derece sıkı diyet uygulamaları ve sınırlı sıvı tüketme durumuyla karşı karşıyadır. Oysa böbrek nakli uygulanan hastalarda diyet kısıtlamaları çok sınırlıdır. Diyaliz hastaları seyahat ihtiyaçları durumunda önceden diyaliz için randevu almak zorundadır. Böbrek nakli ile seyahat özgürlüğü sağlayarak hastaların ulaşım ve tatil ihtiyaçlarını özgürce karşılamalarını sağlar.

Diyalizden Kurtulmak: Hemodiyaliz tedavisi haftada 3 gün 4 saatlik seanslar şeklinde uygulanır. Bu tedavinin uygulanması için diyaliz merkezlerine hastaların gitmesi gerekir. Ayrıca diyaliz için kolda yapılan bir işlem (Fistül operasyonu) ile koldaki akımın artırılması gerekir. Bu oluşan sisteme her diyalizde 2 iğne takılması ile diyaliz makinesine bağlanılır. Diyaliz seansı boyunca hasta yatağında yatar ve sınırlı hareketlere izin verilir. Diyaliz esnasında kramp,tansiyon düşmeleri, baş ağrısı gibi şikayetler izlenir. Böbrek nakli ise diyalizden kurtulmayı sağlayarak hastaların tedavisinin çok daha kolay gerçekleştirilmesine imkan tanır. Hastaların birçok iğne ve ilaç uygulaması gerekir. Böbrek nakli ile bu zorluklardan kurtulmak ümidi, hastalarda önemli bir motivasyon kaynağıdır.

Üretken olmak: Diyaliz hastaları böbrek nakli sonrası eski işlerine yeniden dönerler, evlenebilir ve çocuk sahibi olabilirler. Oysa diyaliz tedavisi esnasında bunları yapabilmeleri çok zordur. Diyaliz tedavisi gören çocukların çok büyük kısmı okullarını bırakmak zorunda kalırlar. Böbrek nakli uygulanan çocukların neredeyse hepsi okullarına ve eğitim hayatlarına devam ederler. Böylece sosyal ve psikolojik gelişimlerini devam ettirirler.

Daha Ekonomik Tedavi Seçeneği: Hemodiyaliz ve periton diyalizinin toplam tedavi maliyeti yıllık 35000 TL düzeyindedir. Bu tedavinin sürekli yapılması ihtiyacı tedavinin ekonomik maliyetini önemli bir toplumsal sorun haline getirir. Diyaliz tedavileri sırasında hasta yatış ihtiyacı böbrek nakline göre oldukça yüksektir. Bütün bu ekonomik maliyetlere rağmen hastaların birçoğu ne yazık ki üretken bir insan haline gelememektedir. Buda ayrı bir ekonomik maliyettir. Böbrek Naklinin ise ilk yıl tedavi maliyeti 30000 TL olup, daha sonraki yıllarda ise maliyet 8000 TL ye düşmektedir. İnsanların üretkenliklerine devam edebilme şansları ise çok daha yüksektir.

Aile ve Toplum Üzerine Olumlu Etkiler: Böbrek yetmezliği sadece hastayı değil, aileyi ve toplumu ilgilendiren boyutta sosyal sorunlara yol açar. Diyaliz hastaları sürekli ekonomik ve sosyal desteğe muhtaç hasta gurubudur. Hastaların büyük kısmı diyaliz tedavileriyle işlerini kaybederler, aile düzenleri bozulur. Bu ise birçok sosyal sorunlara yolaçar.Böbrek nakli ise bireyi tekrar üretken ve toplum içinde kendine güvenen bir konuma ulaştırır.

Verici Nakilden Sonra

 

Düşünülenin aksine böbrek bağışlayan kişilerde böbrek yetmezliği gelişmesi riski artmaz. Canlı organ naklinde en önemli ana prensip; hiçbir sağlık problemi olmayan ve gönüllü olarak bir yakınına hayat kazandırmak için önemli bir fedakarlık yapan böbrek vericisinin zarar görmemesi üzerine kurulmuştur.Organ nakli merkezinde uygun olarak değerlendirilen kişiler böbrek bağışladıktan sonra hayatlarında bir değişiklik olmadan yaşamlarını sürdürebilirler.jj

 

Alıcı Ve Verici İçin Risk Ve Faydası

Hiç şüphesiz son dönem böbrek hastaları için böbrek nakli, en iyi tedavi yöntemidir. Diyaliz yöntemleri (hemodiyaliz veya periton diyalizi) en iyi şartlarda sağlıklı bir insanın iki böbreğinin yaptığı işin %5'ini yapabilir. Başarıyla nakledilen böbrek ise bunun 10 katını (sağlıklı bir insanın her iki böbreğinin yaptığı işin %50'si) sağlar.
Nakil hastalarının çoğu kendilerini diyalizde olduklarından çok daha enerjik ve iyi hissederler. Birçoğu daha önce yapamadığı işini yapabilecek hale gelirken, iş bulma şansları da diyaliz hastalarına göre daha yüksek olmaktadır. Çoğunun, diyaliz dönemine oranla cinsel hayatında belirgin düzelme görülür, bayan hastalar daha kolay hamile kalabilip sağlıklı çocuklar dünyaya getirirler.

VERİCİ OLMANIN FAYDALARI NELERDİR?

Vericinin aileden herhangi birini sağlığına kavuşturma şansı vardır. Çocuğunuz yada kardeşinizin ateşli bir hastalık geçirmesi bile evinizin tüm sosyal yaşamını etkilemektedir. Hastaneye kontrole götürülmesi, tetkiklerin yapılması, ilaçların alınması, gece ateşinin takip edilmesi ve gündüz yine günlük işlerinizi yapma zorunluluğu vardır. Kardeşinizin, çocuğunuzun yada eşinizin haftada 3 kere hemodiyalize girmesi yada günde 4 kez periton değişimi yapması , ara ara rahatsızlanması ve zaman içinde bunların sıklığı ve şiddetinin artması bunlara bağlı olarak da sağlığının ve psikolojisinin bozulduğunu görmek tüm aile bireyleri için yıpratıcıdır. Vericinin, hastanın ve ailenin yaşamını rahata kavuşturma şansı vardır.

VERİCİ OLMANIN RİSKLERİ NEDİR?

Canlı verici adayı belirlendiği andan itibaren organ nakil merkezi için önemli olan kişi daima vericidir. Alıcı hastadır, buradaki amaç ailede iki hasta değil, sağlıklı iki birey yaratmaktır. Vericiye tüm tıbbi testler ayrıntılı olarak yapıldıktan sonra son karar tüm hekimlerin (Nefrolog, Cerrah, Organ Nakil Koordinatörü, Radyalog, Psikolog vb.) bulunduğu bir konsey tarafından verilir. Verici olma yada olamama kararını bir hekim tek başına veremez.
Her ameliyatta olduğu gibi böbrek vericisi olmanın da ameliyat riskleri vardır. Bu yüzden hiç kimse ameliyatın %100 başarılı olacağını garanti edemez. Bu ameliyatta ölüm riski 3.000'de 1 'dir. %5 yara yeri enfeksiyonu ve %4 idrar yolu enfeksiyonu riski vardır. Bu riskler herhangi bir batın ( karın: apendisit, safra kesesi ameliyatı vb.) ameliyatındakinin aynısıdır. Bu riskleri en aza indirmek için ameliyat öncesi tüm testler ayrıntılı olarak yapılır.
Ameliyattan sonraki birkaç gün ağrı olur. Verici yapılan ameliyat prosedürüne göre değişmekle birlikte ameliyatın 3-5 gün sonrasında hastaneden taburcu edilir. Vericilerin hafifte olsa %4'ünde 1 yıl sonra ameliyat yerinde ağrı olabilir. Ameliyattan 2 ay sonra ağır kaldırmak dahil daha önce yaptığı tüm işleri aynı şekilde yapabilir.
Ameliyattan aylar yada yıllar sonra vericinin tansiyonunda bir miktar yükselme olabilir. Bu yükselme nakil öncesi tüm testler yapıldığı zaman toplumdaki tansiyon yükselmesi ile aynı orandadır. Toplumdaki diğer bireyler gibi düzenli kontroller ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.Her böbrek naklinden sonra böbreğin hiç çalışmama veya bir süre sonra kaybedilme riski vardır. Ancak 1 yılda diyalize giren hastaların %8–10'u hayatını kaybederken, nakil hastalarında bu oran %1-2'dir. Unutulmaması gereken önemli bir nokta hastaların ikinci, üçüncü nakil şansları daima vardır.

ALICI OLMANIN FAYDALARI NEDİR?

Yaşamını sürdürebilmek için bir kişinin diyaliz makinesine bağlı olması yaşam kalitesini son derece kötü etkiler. SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) hastaları bazı konularda daha özgür olsalar da diyaliz, hasta ve yakınlarının günlük yaşantısını olumsuz etkileyen bir faktördür.Hemodiyaliz hastasının kadavra böbrek listesinde beklerken Hepatit B veya C'ye (sarılığa) yakalanma, periton diyalizi hastasının peritonite yakalanma riski vardır.Diyaliz süresi uzadığı zaman kalp sorunları ve dolaşım bozuklukları artmaktadır. Bu sorunlar bazen hastanın nakil şansını bir süre yada tamamen ortadan kaldırabilmektedir. Belli bir süre sonra hasta nakil bile olsa hepatit, kalp yada dolaşım sorunlarının geri dönme şansı ortadan kalkmaktadır. Son Dönem Böbrek Yetmezliği tanısı konulduktan en kısa süre (erken tanı konulan hastalarda diyalize başlamadan once) sonra yapılacak nakil tüm bu sorunları ortadan kaldırabilir.Nakil olan hastaların %80'i eski işlerini sürdürmektedir. Nakil olan özellikle genç hastalar çalışabilmekte, evlenebilmekte ve çocuk (hem kadın hem de erkek hastalar) sahibi olabilmektedir. Hastanın yaşam ömrü ortalama üç kat uzamaktadır. Ayrıca nakilden sonra takılan böbrek fonksiyonlarını kaybetse bile hastanın hem tekrar diyalize dönebilme hem de ikinci defa nakil olabilme şansı vardır. Oysa diyaliz hastalarında böyle bir ikinci şans yoktur. Yeni diyaliz yöntemleri eskiye göre çok daha kaliteli olmasına rağmen yukarıda bahsedilen diğer sorunlardan dolayı diyaliz süresi uzadıkça yaşam kalitesi kötüleşmekte, yaşam ömrü kısalmakta ve nakil şansı düşmektedir.

ALICI OLMANIN RİSKLERİ NEDİR?

Her ameliyat daima bir risktir. Canlı vericili nakillerde tüm hazırlıkları yapmak için yeterli süre olduğu için ölüm riski binde 2–3' tür. Böbreğin nakil sonrası hiç çalışmama yada bir süre sonra fonksiyonunu kaybetme riski her zaman vardır. Canlı vericili nakillerde bu risk kadavra vericili nakillere göre çok daha düşüktür. Alıcılarda da vericilerde olduğu gibi psikolojik sorunlar olabilir. Vericiye karşı borçlu olma yada suçluluk duygusu gelişebilir. Aile içinde yardımlaşma ve destek ile bu sorun kısa sürede çözülebilir.Alıcılardaki en büyük endişe böbreğin bir süre sonra fonksiyonunu kaybedip tekrar diyalize dönme korkusudur. Böyle bir durumda organ nakil merkezi aracılığı ile mutlaka bir psikiyatristten destek almak gerekir. Ancak unutulmaması gereken nokta kendileri nasıl sağlıklı iken böbrek yetmezliği hastası oldularsa bu riskler herkes için vardır. Bu konuyu sorun yapmak hem alıcı hem de verici için sağlıklı olarak yaşanacak hayatı diyalizden daha zor bir yaşam şekline dönüştürmektedir.

Kimler Böbrek Veremez

Böbrek naklinde bulunabilmek için kişinin genel tıbbi durumunun,spikolojisinin ve sosyal durumunun organ nakli vericisi olmasına engel olmaması için tamamen normal olması yapılacak ameliyattan sonra kendisinin zarar görmemesi ve hayatını ameliyat öncesi dönemde olduğu gibi devam ettirmesi için mutlaktır.

  • 18 yaşından küçük
  • Hipertansiyonu (>140/90 mmHg) olanlar veya hipertansiyon ilacı kullananlar
  • Diyabet hastaları
  • Proteinüri (250 mg/24 saat),
  • Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü,
  • Düşük GFR (<80 ml/dk)
  • Mikroskopik hematüri
  • Böbreğinde ürolojik anormallikler olanlar
  • Ciddi medikal hastalığı olanlar (kronik akciğer hastalığı, yakın zamanda tanı konulmuş kanser hastalığı)
  • Şişman olanlar (İdeal kilosunun yüzde 30'un üstünde kilosu olanlar)
  • Tromboz veya tromboembolizm öyküsü olanlar
  • Psikiyatrik hastalıklara sahip olanlar
  • Ailede kuvvetli bir şekilde diyabet, hipertansiyon ve böbrek hastalığı öyküsü bulunanlar;

böbrek nakli vericisi olamazlar.

Kimler Böbrek Verebilir

18 yaşını dolduran herkes verici olabilir. Yaş için üst sınır 65 kabul edilse de kişinin sağlık durumu ve böbrek fonksiyonları değerlendirilerek bu sınır daha da yükselebilir.Verici olan kişinin eşi de bu konuda gönüllü olmalıdır. Böbrek bağışlamak isteyen kişi dikkatli bir şekilde fizik muayene ve tetkikler ile değerlendirilir. Ancak sağlıklı olduğu belirlenen kimselerin böbrek bağışlaması uygundur.Sağlık Bakanlığı tarafından canlıdan organ ve doku nakillerinin denetiminin kolaylaştırılması amacı ile ‘Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi’ yönergesinin 7′nci bendinde yapılan değişiklik 28 Haziran 2004 tarih ve 4690 sayılı onay ile yürürlüğe girmiştir. Buna göre, canlıdan organ ve doku nakli, alıcının dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabiliyor. Bu kapsam dışında kalan organ ve doku verici adayların durumları, ilgili organ ve doku nakli merkezindeki yerel etik kurul tarafından değerlendirilip uygun bulunması halinde nakli gerçekleştirilebilir. Dördüncü derece hısımlık bağı ile ilgili olarak; Türk Medeni kanununun 17′nci Maddesi’nde ‘kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur’ deniyor. Buna göre; kan hısımlığında kişinin akrabalık derecelerine göre;

Birinci derece akrabaları: Annesi-babası-çocuğu

İkinci derece akrabaları: Kardeşi-dedesi-ninesi-torunu

Üçüncü derece akrabaları: Amcası-halası-dayısı-teyzesi-yeğeni (kardeş çocuğu)

Dördüncü derece akrabaları: Üçüncü derecedekilerin çocuklarıdır. Kayın hısımlığında ise kişinin eş tarafından akrabaları aynı şekilde derecelendiriliyor.

Canlı Vericili Böbrek Nakli

Transplantasyon bekleme listesinde uzayan bekleme süresi, sürekli artan organ ihtiyacı ve elde edilen daha iyi sağkalım sonuçları nedenleriyle, canlı vericiden böbrek nakli tüm dünyada sıklıkla tercih edilen bir seçenek haline gelmiştir. Canlı vericili böbrek naklinin başarı oranları kadavradan yapılan böbrek nakline göre daha yüksektir. Kadavra donör bulma sıkıntısı olmayan gelişmiş ülkelerde dahi başarı oranının yüksekliği, preemptif (diyalize girmeden nakil) nakil , topluma ve alıcıya faydaları, naklin vericiye kazandırdığı psikolojik yarar, verici ameliyatlarının minimum riskle yapılabilmesi, kadavra donör sayısının azlığı nedenleri ile canlı vericili böbrek nakli sayısını arttırmıştır